ANALİZ – Macron, 2022’de Arap ülkeleriyle yürüttüğü diplomasiyle neyi amaçlıyor?

Fransa’nın Afrika’daki nüfuzunun zayıfladığı bir dönemde, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un, Arap ülkelerine yaptığı ziyaretler ve liderleriyle gerçekleştirdiği görüşmeler dikkati çekiyor.

Macron, 2022 yılı boyunca uluslararası toplantılarda gerçekleştirdiği görüşmelerin yanı sıra en az 6 ülkeye ziyarette bulundu, Paris’te de pek çok Arap liderini ağırladı.

Tüm bu ziyaretler Macron’un, küresel enerji krizinde etkin rol oynayabilecekleri görülen, Katar’daki FIFA 2022 Dünya Kupası ve Mısır’da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 27. Taraflar Konferansı (COP27) gibi uluslararası organizasyonlara ev sahipliği yapan Arap ülkelerine ilgi duyduğunu gösterdi.

Bunların yanı sıra ülke içindeki gelişmeler de Macron’un pusulasının Arap ülkelerini göstermesinde etkili oldu. Zira Macron, son cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ardından “Arap ve Müslümanlara düşman” radikal sağın baskısından kurtuldu.

Yılbaşında Ukrayna savaşı ile sonrasında da 24 Nisan’daki seçimlerle meşgul olan Macron, Arap ülkeleri liderleriyle karşılıklı ziyaretleri yoğunlaştırdı.

– Macron’un ziyaretleri

İkinci kez cumhurbaşkanlığına seçilen Macron, bu dönemde Arap ülkelerine gerçekleştirdiği ziyaretlere, 15 Mayıs’ta Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Devlet Başkanı Şeyh Halife bin Zayid Al Nahyan’ın cenazesine katılmak üzere gittiği Abu Dabi’yle başladı.

Bundan yaklaşık 2 ay sonra, BAE’nin yeni Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid Al Nahyan da göreve gelişinden sonraki ilk ziyaretini Paris’e gerçekleştirdi.

Macron Abu Dabi’de, Moritanya Cumhurbaşkanı Muhammed Şeyh el-Gazvani ile de bir araya geldi. Görüşmede, Sahel bölgesindeki gelişmeler ele alındı.

Fransa Cumhurbaşkanı, 25-27 Ağustos tarihlerinde de “diplomatik, tarihi, güvenlik ve enerjiyle ilgili anlaşmazlıklara sünger çekmek için” Cezayir’i ziyaret etti.

Bu ziyaretle, “diplomatik düzeydeki kriz” sona erdi ve Macron ile Cezayirli mevkidaşı Abdulmecid Tebbun bir araya geldi. Aynı şekilde iki ülkenin askeri ve güvenlik yetkilileri de görüştü. Ancak toplantıda birçok konu çözüme kavuşturulmadı ve ertelendi.

Macron, Mısır’daki İklim Zirvesine katılmak üzere 6 Kasım’da Şarm eş-Şeyh’e gitti. Burada Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi’nin yanı sıra Tebbun’la da tekrar görüştü.

Macron, Tunus’un Cerbe Adası’nda 19-20 Kasım’da düzenlenen 18. Frankofon Zirvesi’nde de Tunuslu mevkidaşı Kays Said ile masaya oturdu.

Fransa, Katar’da düzenlenen 2022 Dünya Kupası’nda 14 Aralık’ta Fas ile yarı final, 18 Aralık’ta da Arjantin’le final maçını oynadı. Her iki maçı izlemek için Katar’a giden Macron, burada Emir Şeyh Temim bin Hamed Al Sani ile bir araya geldi.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron son olarak 20 Aralık’ta Ürdün’ün ev sahipliğinde düzenlenen “Bağdat İşbirliği ve Ortaklık Konferansına” katıldı ve Ürdün Kralı 2. Abdullah’la Irak, Suriye ve Lübnan’daki gelişmelerin yanı sıra Filistin meselesini görüştü.

– Arap liderlerinin Paris ziyaretleri

Macron, Arap ülkeleri liderlerini ziyaret etmekle kalmadı, pek çoğunu da ülkesinde ağırladı.

Fransa Cumhurbaşkanı, geçen yaz; Bahreyn Kralı Hamed bin İsa Al Halife, BAE Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid Al Nahyan, Katar Emiri Şeyh Temim, Mısır Cumhurbaşkanı Sisi, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’la Paris’te bir araya geldi.

Macron, Bin Selman’la da 15-16 Kasım’da Endonezya’nın Bali Adası’nda düzenlenen G20 Zirvesi kapsamında bir kez daha görüştü.

– Afrika politikasındaki başarısızlığı Arap dünyasıyla örtme çabası

Bu yıl, Libya, Sudan, Kuveyt, Umman, Suriye, Lübnan ve Fas dışında Arap liderlerinin çoğuyla bir araya gelen Macron, Orta Afrika Cumhuriyeti ve Mali başta olmak üzere Afrika’da izlediği başarısız siyaseti Arap dünyasında varlık göstererek telafi etmeye çalışıyor.

Bu çerçevede Arap dünyasında düzenlenen uluslararası konferans ve organizasyonlara katılmaya özen gösteren Fransa Cumhurbaşkanı; Libya, Suriye ve Sudan gibi liderleriyle görüşme yapmadığı ülkelerin meselelerinde bile varlık göstermek istiyor.

Paris yönetimi ayrıca, aralık ayında Fransa İçişleri Bakanı Gerald Darmanin’i Cezayir’e, Dışişleri Bakanı Catherine Colonna’yı da Fas’a göndererek bu iki ülkeyle olan vize krizine son verdi.

Fransa’nın Körfez ülkeleri ve Cezayir’le enerji ve özellikle de doğalgaz konusunda ilişkilerini güçlendirmesi bekleniyor.

Fas basınına göre, Macron’un 2023’ün ilk çeyreğinde ülkeye yapması beklenen ziyaretinde, iki ülke arasındaki “sessiz krizi” sonlandırmayı amaçlıyor.

Arap ülkelerinde varlık göstererek, Afrika’da gerileyen rolüne rağmen hala ülkesinin büyük bir güç olduğunu ve Orta Doğu ile Kuzey Afrika’daki sorunlarda etkin olabileceğini kanıtlamaya çalışan Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, bu çalışmasıyla ayrıca coğrafi olarak yakın bu bölgede, Rusya ve Çin’in artan nüfuzunu da kırmak istiyor.